અવરોધ એટલે શું? અવરોધ કઈ કઈ બાબતો પર આધાર રાખે છે?

એવું જોવા મળે છે કે તારની લંબાઈ બમણી કરતાં એમીટરનું અવલોકન અડધું થાય છે . પરિપથમાં સમાન લંબાઈનો જાડો તે જ દ્રવ્યનો બનેલો તાર વાપરતા વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય વધે છે . સમાન લંબાઈ તથા આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતો બીજા દ્રવ્યનો જાડો તાર વાપરતાં એમીટરનું અવલોકન બદલાય છે . 

અવરોધનો આધાર

ઓહ્મ નો નિયમ લાગુ પાડતાં આપણને માલૂમ પડે છે કે વાહક તારનો અવરોધ

( i ) તેની લંબાઈ ( ii ) તેના આડછેદના ક્ષેત્રફળ ( iii ) તેના દ્રવ્યની જાત પર આધાર રાખે છે . ચોકસાઈપૂર્વકનાં માપન દર્શાવે છે કે એકસમાન વાહકનો અવરોધ તેની લંબાઈ નાં સમપ્રમાણમા અને તેનાં ક્ષેત્રફળ નાં વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.

સુત્ર ની તરવાણી

અવરોધનો એકમ

અવરોધનો SI એકમ Ωm ( ઓહ્મ મીટર ) છે.

સુત્રની તરવાની વિડિઓ દ્રારા

વિડિઓ જુઓ

અવરોધનાં ફાયદા

મિશ્રધાતુઓ ઊંચા તાપમાને ત્વરિત ઑક્સિડાઇઝ ( દહન ) થતી નથી . આ કારણોસર તે વ્યવહારમાં વિદ્યુતઉષ્મીય સાધનોમાં વપરાય છે.

જેવા કે ઇલેક્ટ્રિક ઇસ્ત્રી , ટોસ્ટર વગેરે . વિદ્યુત બલ્બના ફિલામેન્ટ માટે એક માત્ર ટંગસ્ટનનો ઉપયોગ થાય છે , જ્યારે તાંબા અને ઍલ્યુમિનિયમનો ઉપયોગ વિદ્યુતપ્રવાહન વહન ( transmission ) કરતા તારોની બનાવટમાં થાય છે .